Gebouwautomatiserings- en controlesystemen (GACS, en internationaal ook bekend als BACS) zijn erg belangrijk om extra energiebesparingen te optimaliseren. Daarbij zijn twee dingen belangrijk, het verzamelen en presenteren van de werkelijke ge- en verbruik situatie in een gebouw en de mogelijkheid om systemen daarop te laten reageren.
Als eerste stap moeten gebouwen met een verwarming- en airco-installatie vanaf 290 kW nominaal vermogen vanaf 2026 beschikken over een GACS dat voldoet aan specifieke eisen. Dit is ook zo opgenomen in het Bouwbesluit artikel 2.6.
In 2030 gaat deze grenswaarde omlaag naar 70kW, en in vanaf 2028 is ook een verplichting tot het toepassen van een lichtregelsysteem.
GACS-2026 in het kort
De prestaties van GACS systemen zijn beschreven en vastgelegd in norm NEN-EN-ISO 52120. Hierin worden de verschillende technische systemen in een gebouw uiteengezet en geclassificeerd met een label A(goed & slim) tot D(geen automatisering).
Wanneer, bij toepassing van die norm, blijkt dat het hele systeem voldoet aan niveau C en de energiemanagementcomponent voldoet aan niveau B, wordt ervan uitgegaan dat het systeem voldoet aan de eisen.
RVO heeft een handige pdf checklist opgesteld waarin per systeem wordt aangestipt welke methodes niet toegestaan zijn (bijv. label D krijgen) en welke methodes wel voldoen en dus C of hoger krijgen.
Wat betekent dit voor lichtinstallaties?
De lichtinstallatie en zijn geïnstalleerde vermogen zijn dus NIET meegenomen in de afweging “>290kW nominaal vermogen”, dit slaat alleen op de verwarming/verkoeling installatie van het gebouw. Maar als op dat gebied de grenswaarde wordt overschreden dan zullen ook de eisen voor verlichtingssystemen gaan gelden.
(Gesimplificeerde tabel Checklist GACS-2026 met alleen aanknopingspunten verlichting)
Met name de monitoringsystemen (7.3 & 7.4) vragen om slimme systemen. Een goed lichtregelsysteem via bijvoorbeeld onze Interact oplossingen kunnen je daarbij goed verder helpen. Het is bij deze systemen niet meer zo dat de hardware bepaalt of de geëiste functionaliteiten gehaald worden. Het is een combinatie van hardware, software en services die samen de beschikbare functionaliteit leveren.
Verlichting is een van de standaard gebouw gebonden systemen welke veel impact heeft op energieverbruik. De huidige opzet van GACS vereist nog geen daadwerkelijk implementatie van verlichting met bijvoorbeeld een GBS (gebouwbeheersysteem) & EMS (energiemonitoringsysteem) systemen. Het mag ook nog een los instelbaar systeem zijn. Het staat nog niet goed op papier hoe de extra regel tot een verplicht lichtmanagementsysteem in 2028 moet voldoen.
Belangrijke notitie: Alle verlichting die nu geïnstalleerd wordt moet binnen zijn levensduur ook gaan voldoen aan de strengere eisen die gaan gelden richting 2030.
Meer informatie over onze oplossingen:
Interact IoT-verlichting | Interact (interact-lighting.com)
Referentie project:
DHG Vlissingen: van netcongestie naar slim energiebeheer met Signify Dynalite | Signify
